Check SEO website: bảng 32 mục tự chấm trong một buổi

Site của bạn chạy được hai năm, có vài chục bài, tháng nào cũng có người vào nhưng số không nhích lên. Bạn nghi có gì đó hỏng nhưng không biết hỏng ở đâu. Gọi một đơn vị làm dịch vụ thì họ báo giá cho gói kiểm toàn diện, và bạn chưa muốn chi tiền cho một thứ mình còn chưa biết nó sẽ tìm ra cái gì.

Cách xử lý thường thấy là chạy một công cụ chấm điểm miễn phí trên mạng, nhận về một con số kiểu "SEO score 62/100" cùng danh sách bốn mươi lỗi được tô đỏ. Vấn đề là danh sách đó không xếp thứ tự theo mức quan trọng, không nói mục nào phải sửa trước, và trộn lẫn những thứ chết người với những thứ chẳng ảnh hưởng gì. Bạn đóng tab lại và mọi thứ vẫn như cũ.

Bài này đưa bạn một bảng 32 mục để tự check SEO website trong một buổi, chia làm bốn nhóm theo đúng thứ tự phải sửa. Mỗi mục nói rõ kiểm bằng cách nào, thế nào là đạt, và hỏng thì hậu quả tới đâu. Kèm theo là cách chấm chỉ ba mức để khỏi sa đà, ba mục mà nếu hỏng thì mọi mục còn lại đều vô nghĩa, và cách biến bảng chấm thành danh sách việc chia theo công sức. Không cần mua công cụ nào, chỉ cần quyền vào Search Console và một buổi rảnh.

Check SEO website là gì, và tự làm được tới đâu?

Có ba việc thường bị gộp chung một tên nhưng khác nhau hẳn về công sức và kết quả.

Việc	Mất bao lâu	Ra cái gì
Check	Nửa ngày	Bảng chấm đạt hay hỏng cho từng mục
Audit	Một tới hai ngày	Thứ tự việc phải làm, kèm mức tác động
Quét kỹ thuật toàn site	Vài giờ máy chạy, một ngày đọc	Danh sách lỗi từng URL, cần công cụ chuyên

Bài này làm việc đầu tiên. Nó cố tình dừng ở mức một buổi, vì phần lớn site vừa và nhỏ ở Việt Nam sẽ tìm ra ba tới năm vấn đề lớn ngay trong nửa ngày đầu, và sửa xong ba tới năm cái đó đã hơn hẳn việc có một báo cáo trăm trang mà không ai đụng tới.

Ba thứ bạn cần trước khi bắt đầu

1. Quyền vào Google Search Console của site. Không có thì mọi thứ dưới đây chỉ làm được một nửa. Nếu chưa cài, làm việc này trước và chờ hai ba ngày cho dữ liệu về.
2. Danh sách mười trang quan trọng nhất — trang chủ, trang sản phẩm hoặc dịch vụ chính, ba tới năm bài đang có traffic. Viết ra giấy trước khi mở bất cứ công cụ nào.
3. Một bảng tính trống với năm cột: số mục, tên mục, kết quả, ghi chú, việc phải làm.

Bảng 32 mục: nhìn tổng thể trước

Bốn nhóm, và thứ tự giữa các nhóm quan trọng hơn thứ tự trong từng nhóm.

Nhóm	Số mục	Câu hỏi cốt lõi	Hỏng thì sao
1. Máy đọc được không	8	Google có vào được, có đọc được, có lưu vào chỉ mục không?	Trang không tồn tại trên kết quả tìm kiếm, mọi việc khác vô nghĩa
2. Nội dung	10	Trang có nói đúng thứ người tìm đang cần không?	Có mặt trên kết quả nhưng không ai bấm, hoặc bấm rồi thoát ngay
3. Tốc độ	6	Người dùng chờ bao lâu mới thấy nội dung?	Mất một phần người dùng trước khi họ kịp đọc
4. Liên kết trong site	8	Các trang có nối với nhau không, hay nằm rời rạc?	Trang mới lâu được biết tới, sức mạnh không lan được

Vì sao thứ tự này? Vì mỗi nhóm là điều kiện của nhóm sau. Sửa tiêu đề cho một trang mà trang đó đang bị chặn không cho lập chỉ mục thì bạn vừa mất hai giờ cho một trang mà Google không nhìn thấy. Kéo tốc độ từ ba giây xuống hai giây cho một trang đang trả lời sai ý định tìm kiếm thì người ta vẫn thoát, chỉ là thoát nhanh hơn.

Nhóm 1 — máy có đọc được site không (8 mục)

Nhóm này phải sửa trước tất cả. Mỗi mục ở đây có thể một mình làm cả site vô hình.

Mục 1 — mười trang quan trọng có nằm trong chỉ mục không

Kiểm: Trong Search Console, dùng công cụ kiểm tra URL, dán từng địa chỉ trong danh sách mười trang của bạn. Cách nhanh hơn nhưng thô hơn: gõ vào Google cụm site: kèm tên miền và xem tổng số trang trả về có gần với số trang thật không.

Đạt khi: cả mười trang đều báo đã có trong chỉ mục.

Hỏng thì: đây là mục nghiêm trọng nhất trong cả bảng. Một trang không nằm trong chỉ mục là một trang không tồn tại đối với người tìm kiếm. Nếu bạn thấy quá nửa danh sách không được lập chỉ mục, dừng cả buổi kiểm lại và đi tìm nguyên nhân ngay — thường nó nằm ở mục 2, 3 hoặc 4 dưới đây. Bài Google không index bài viết: chẩn đoán một ca thật đi qua đúng quy trình chẩn đoán đó.

Mục 2 — tệp robots.txt có chặn nhầm gì không

Kiểm: mở địa chỉ tên miền kèm /robots.txt. Đọc từng dòng bắt đầu bằng Disallow.

Đạt khi: không có dòng nào chặn thư mục chứa nội dung công khai, và không có dòng chặn tệp giao diện hay mã kịch bản mà trang cần để hiển thị.

Hỏng thì: lỗi kinh điển là một dòng Disallow: / còn sót lại từ lúc site đang dựng. Nó chặn toàn bộ. Lỗi phổ biến thứ hai là chặn thư mục chứa tệp giao diện, khiến máy tìm kiếm thấy một trang trắng trơn dù người dùng thấy trang bình thường.

Mục 3 — thẻ noindex có nằm nhầm chỗ không

Kiểm: mở từng trang trong mười trang quan trọng, xem mã nguồn, tìm chữ noindex.

Đạt khi: không trang nào trong danh sách có thẻ này.

Hỏng thì: trang bị loại khỏi chỉ mục dù mọi thứ khác đều đúng. Chuyện này hay xảy ra sau khi chuyển site từ môi trường thử sang môi trường thật, hoặc khi một cắm thêm nào đó tự đặt mặc định.

Mục 4 — thẻ canonical trỏ đúng chỗ

Kiểm: vẫn trong mã nguồn, tìm dòng có chữ canonical và xem địa chỉ nó trỏ tới.

Đạt khi: mỗi trang trỏ về chính nó, trừ những trang bạn cố ý gộp.

Hỏng thì: hàng loạt trang trỏ canonical về trang chủ là lỗi hay gặp nhất và khó thấy nhất bằng mắt thường. Hậu quả: Google coi các trang đó là bản sao của trang chủ và không cho chúng xuất hiện riêng.

Mục 5 — sơ đồ trang XML có, đã nộp, và khớp thực tế

Kiểm: mở tên miền kèm /sitemap.xml. Rồi vào Search Console mục sơ đồ trang xem đã nộp chưa và ngày đọc gần nhất là bao giờ.

Đạt khi: tệp mở được, số địa chỉ trong đó xấp xỉ số trang công khai thật, và Search Console báo đọc thành công trong vòng một tháng gần đây.

Hỏng thì: hai kiểu hỏng. Một là sơ đồ liệt kê những trang đã xoá — làm mất lòng tin và tốn công máy đi vào ngõ cụt. Hai là sơ đồ thiếu mất một nửa số trang mới — trang mới sẽ được biết tới chậm hơn nhiều.

Mục 6 — một nội dung một địa chỉ

Kiểm: thử mở trang chủ theo bốn cách: có và không có chữ www, có và không có mã hoá. Rồi thử thêm và bớt dấu gạch chéo ở cuối một địa chỉ bài viết.

Đạt khi: mọi biến thể đều tự chuyển về đúng một địa chỉ chuẩn.

Hỏng thì: cùng một nội dung tồn tại ở nhiều địa chỉ, sức mạnh của trang bị chia nhỏ ra, và báo cáo của bạn cũng bị chia theo.

Mục 7 — trang không tồn tại trả đúng mã lỗi

Kiểm: gõ một địa chỉ chắc chắn không có, ví dụ tên miền kèm một chuỗi ký tự ngẫu nhiên. Xem trang hiện ra là gì, và nếu kiểm được thì xem mã trả về.

Đạt khi: hiện trang báo không tìm thấy, và mã trả về đúng là mã 404.

Hỏng thì: lỗi hay gặp là trang báo không tìm thấy nhưng lại trả mã thành công. Máy tìm kiếm sẽ nghĩ đó là một trang nội dung hợp lệ và lập chỉ mục hàng loạt trang rỗng.

Mục 8 — nội dung chính có hiện ra không cần chạy mã kịch bản

Kiểm: dùng công cụ kiểm tra URL trong Search Console, xem phần ảnh chụp trang đã kết xuất. So với những gì bạn thấy trong trình duyệt.

Đạt khi: phần chữ chính, tiêu đề và các đường dẫn điều hướng đều xuất hiện trong bản kết xuất.

Hỏng thì: nội dung chỉ hiện sau khi mã kịch bản chạy xong có thể không được đọc, hoặc được đọc trễ. Đây là mục hay gặp ở những site dựng bằng khung giao diện hiện đại mà không bật kết xuất phía máy chủ.

Nhóm 2 — nội dung (10 mục)

Nhóm này chiếm nhiều mục nhất vì nó cũng là chỗ tốn công sửa nhất. Tin tốt: phần lớn các mục ở đây sửa được mà không cần lập trình viên.

Mục 9 — mỗi trang một thẻ tiêu đề riêng

Kiểm: Search Console không có báo cáo này, nên cách nhanh nhất là mở mười trang quan trọng và chép thẻ tiêu đề ra bảng tính, rồi tìm dòng trùng.

Đạt khi: không có hai trang nào cùng một thẻ tiêu đề.

Hỏng thì: tiêu đề trùng làm máy tìm kiếm khó phân biệt các trang, và làm người dùng trên trang kết quả không biết bấm vào cái nào.

Mục 10 — thẻ tiêu đề mô tả đúng nội dung và có từ khoá chính

Kiểm: đọc từng thẻ tiêu đề như một người lạ. Nó có nói rõ trang này về cái gì không? Nó có chứa cụm từ mà người ta thật sự gõ không?

Đạt khi: đọc thẻ tiêu đề mà đoán được nội dung trang, và nó chứa cụm từ chính ở phần đầu.

Hỏng thì: đây là mục có tỉ lệ sửa được nhanh cao nhất trong cả bảng. Nhiều site có nội dung tốt nhưng đặt tiêu đề kiểu tên nội bộ, không ai gõ như thế bao giờ.

Mục 11 — mô tả ngắn có và không trùng

Kiểm: cùng lúc với mục 9, chép luôn mô tả ngắn ra bảng tính.

Đạt khi: mỗi trang một mô tả riêng, viết như một lời mời chứ không phải một câu tóm tắt máy móc.

Hỏng thì: không phải lỗi chết người, nhưng nó ảnh hưởng trực tiếp tới tỉ lệ người bấm vào từ trang kết quả. Trang đứng thứ ba mà có mô tả hấp dẫn hơn trang thứ hai thì vẫn ăn được lượt bấm.

Mục 12 — mỗi trang đúng một tiêu đề chính

Kiểm: xem mã nguồn, đếm số thẻ tiêu đề bậc một.

Đạt khi: đúng một, và nó nói cùng ý với thẻ tiêu đề.

Hỏng thì: có ba tiêu đề bậc một là dấu hiệu cấu trúc trang lộn xộn, thường do giao diện tự thêm. Không có tiêu đề bậc một nào còn tệ hơn.

Mục 13 — các bậc tiêu đề đi đúng thứ tự

Kiểm: đọc lướt mã nguồn của ba bài dài nhất, xem thứ tự các bậc.

Đạt khi: bậc hai nằm dưới bậc một, bậc ba nằm dưới bậc hai, không nhảy cóc.

Hỏng thì: ảnh hưởng vừa phải với máy tìm kiếm nhưng ảnh hưởng lớn tới người đọc và tới khả năng nội dung của bạn được trích ra làm câu trả lời ngắn.

Mục 14 — trang mỏng

Kiểm: liệt kê những trang có ít hơn khoảng ba trăm chữ nội dung thật, không tính điều hướng và chân trang.

Đạt khi: mọi trang trong danh sách quan trọng đều có đủ nội dung để trả lời trọn câu hỏi mà nó nhắm tới.

Hỏng thì: trang mỏng vừa không xếp hạng được, vừa kéo đánh giá chung của cả site xuống nếu chúng chiếm tỉ lệ lớn. Hai cách chữa: gộp nhiều trang mỏng cùng chủ đề vào một trang đủ sâu, hoặc bổ sung nội dung. Đừng xoá vội nếu trang đang có lượt truy cập.

Mục 15 — trùng ý giữa các bài

Kiểm: trong Search Console, mở báo cáo hiệu suất, chọn một truy vấn quan trọng rồi lọc theo trang. Nếu thấy ba bốn trang của bạn cùng hiện lên cho một truy vấn, đó là dấu hiệu.

Đạt khi: mỗi truy vấn quan trọng có một trang chủ lực rõ ràng.

Hỏng thì: các bài của chính bạn tranh nhau, không bài nào lên được. Đây là vấn đề âm thầm nhất trong cả bảng vì nhìn từng bài riêng lẻ thì bài nào cũng ổn. Bài Content audit là gì? Kiểm tra nội dung cũ trước khi viết mới có quy trình xử lý phần này.

Mục 16 — ảnh có mô tả thay thế

Kiểm: mở ba bài nhiều ảnh nhất, xem mã nguồn, đếm số thẻ ảnh có phần mô tả.

Đạt khi: mọi ảnh mang nội dung đều có mô tả bằng lời thường, ảnh trang trí thì để trống có chủ ý.

Hỏng thì: mất một nguồn truy cập từ tìm kiếm hình ảnh, và quan trọng hơn là người dùng trình đọc màn hình không hiểu được trang.

Mục 17 — trang quan trọng nói rõ ai viết và cập nhật bao giờ

Kiểm: mở ba bài thuộc nhóm nội dung có ảnh hưởng tới quyết định của người đọc. Tìm tên tác giả và ngày cập nhật.

Đạt khi: có cả hai, và tên tác giả bấm vào được để xem người đó là ai.

Hỏng thì: với nội dung thông thường thì ảnh hưởng nhỏ. Với nội dung về sức khoẻ, tài chính, pháp lý thì đây là mục nặng ký.

Mục 18 — trang có trả lời đúng thứ người tìm đang cần không

Kiểm: lấy ba truy vấn quan trọng nhất, gõ vào Google ở chế độ ẩn danh, nhìn mười kết quả đầu. Chúng là dạng bài gì — hướng dẫn, danh sách, trang bán hàng, công cụ? Trang của bạn có cùng dạng không?

Đạt khi: dạng trang của bạn khớp với dạng đang chiếm phần lớn mười kết quả đầu.

Hỏng thì: đây là mục quan trọng nhất trong nhóm 2 và cũng là mục ít người kiểm nhất. Một trang bán hàng sẽ không bao giờ lên được cho một truy vấn mà cả mười kết quả đều là bài hướng dẫn, dù bạn tối ưu kỹ tới đâu.

Nhóm 3 — tốc độ (6 mục)

Nhóm này chỉ cần bốn con số và hai lần nhìn. Đừng để bị cuốn vào điểm tổng.

Mục 19 — thời gian hiện khối nội dung lớn nhất, đo trên di động

Kiểm: chạy công cụ đo tốc độ của Google cho ba trang: trang chủ, một trang sản phẩm, một bài viết. Chọn chế độ di động.

Đạt khi: dưới hai giây rưỡi.

Hỏng thì: đây là con số quan trọng nhất trong nhóm tốc độ vì nó gần nhất với cảm nhận thật của người dùng: bao lâu thì họ thấy được thứ họ tới để xem.

Mục 20 — độ trễ khi người dùng chạm vào trang

Kiểm: cùng báo cáo trên, phần dữ liệu người dùng thật nếu có.

Đạt khi: dưới hai trăm mili giây.

Hỏng thì: trang bấm vào không phản ứng ngay, người dùng bấm lại lần nữa, và cảm giác là trang bị treo.

Mục 21 — độ nhảy bố cục khi đang tải

Kiểm: ngoài con số trong báo cáo, hãy tự mở trang trên điện thoại thật với mạng di động và nhìn kỹ hai giây đầu. Chữ có nhảy xuống không? Nút có dịch chỗ không?

Đạt khi: chỉ số dưới mức một phần mười, và mắt thường không thấy nhảy.

Hỏng thì: nguyên nhân gần như luôn là ảnh hoặc quảng cáo không khai báo sẵn kích thước.

Mục 22 — ảnh nặng và sai định dạng

Kiểm: mở công cụ dành cho nhà phát triển trong trình duyệt, xem danh sách tệp tải về của một trang, sắp theo dung lượng.

Đạt khi: không có ảnh nào vượt quá vài trăm kilobyte, và ảnh dùng định dạng nén hiện đại.

Hỏng thì: đây là nguyên nhân số một làm site Việt chậm. Một ảnh bìa chụp từ máy ảnh, đẩy thẳng lên, có thể nặng gấp hai mươi lần mức cần thiết.

Mục 23 — số mã theo dõi của bên thứ ba

Kiểm: vẫn trong danh sách tệp tải về, đếm số tên miền lạ mà trang đang gọi tới.

Đạt khi: chỉ còn những mã bạn thật sự đang dùng để ra quyết định.

Hỏng thì: site chạy vài năm thường tích tụ dăm bảy mã theo dõi từ các chiến dịch cũ, các công cụ đã thôi dùng. Mỗi mã là một lần gọi mạng và một lần chờ.

Mục 24 — phông chữ tải kiểu gì

Kiểm: xem trong hai giây đầu khi tải trang, chữ có hiện ngay bằng phông dự phòng không, hay khoảng trống trắng rồi mới hiện.

Đạt khi: chữ hiện ngay, đổi phông sau cũng được.

Hỏng thì: khoảng trắng chờ phông là một trong những nguyên nhân làm thời gian hiện nội dung chính tệ đi mà ít ai để ý. Chi tiết cách đọc bốn con số này và ngưỡng của từng con nằm trong bài Core Web Vitals là gì: cách kiểm tra và đạt chuẩn.

Nhóm 4 — liên kết trong site (8 mục)

Nhóm này ít người kiểm nhất vì nó không có công cụ nào chấm điểm cho, nhưng nó lại là nhóm cho kết quả nhanh nhất sau khi sửa.

Mục 25 — trang mồ côi

Kiểm: lấy danh sách trang trong sơ đồ trang XML, rồi hỏi từng trang: có trang nào khác trong site trỏ tới nó không? Cách làm tay nhanh: dùng ô tìm kiếm nội bộ hoặc tìm trên Google với cụm site: kèm một đoạn nội dung đặc trưng.

Đạt khi: mọi trang công khai đều có ít nhất một đường dẫn từ trang khác trỏ tới.

Hỏng thì: trang mồ côi được biết tới rất chậm và gần như không bao giờ có thứ hạng. Đây là dạng hỏng phổ biến ở những site nhập nội dung hàng loạt.

Mục 26 — số cú bấm từ trang chủ tới trang quan trọng

Kiểm: mở trang chủ, thử bấm tới từng trang trong danh sách mười trang quan trọng, đếm số lần bấm.

Đạt khi: không quá ba lần bấm.

Hỏng thì: trang nằm sâu năm sáu lần bấm sẽ được ghé thăm thưa hơn và bị coi là ít quan trọng hơn. Đây là mục sửa rất nhanh: thêm một khối liên kết ở trang chủ hoặc trong điều hướng là xong.

Mục 27 — đường dẫn gãy trong site

Kiểm: trong Search Console, xem báo cáo trang bị lỗi. Bổ sung bằng cách bấm thử các đường dẫn trong ba bài dài nhất.

Đạt khi: không có đường dẫn nội bộ nào dẫn tới trang không tồn tại.

Hỏng thì: vừa mất người dùng vừa lãng phí lượt máy tìm kiếm ghé thăm site.

Mục 28 — chuỗi chuyển hướng

Kiểm: với những địa chỉ cũ đã đổi, thử mở và xem có phải qua hai ba lần chuyển mới tới đích không.

Đạt khi: mỗi địa chỉ cũ chuyển thẳng một lần tới đích cuối.

Hỏng thì: mỗi nấc chuyển hướng là một lần chờ thêm, và chuỗi quá dài có thể bị bỏ dở giữa chừng.

Mục 29 — chữ trên đường dẫn có mô tả được đích đến

Kiểm: đọc các đường dẫn trong ba bài gần nhất. Chữ hiển thị là gì?

Đạt khi: đọc chữ đó là biết trang đích nói về gì.

Hỏng thì: đường dẫn với chữ kiểu "xem thêm" hoặc "tại đây" không nói gì cả, vừa mất giá trị với máy tìm kiếm vừa khó dùng với người đọc.

Mục 30 — điều hướng chính có phủ hết các nhóm nội dung

Kiểm: liệt kê các nhóm chủ đề chính của site, rồi xem thanh điều hướng có lối vào từng nhóm không.

Đạt khi: mỗi nhóm nội dung đáng kể đều có một lối vào từ điều hướng hoặc từ một trang tổng hợp.

Hỏng thì: cả một nhóm nội dung nằm ngoài luồng, chỉ vào được bằng cách gõ thẳng địa chỉ.

Mục 31 — đường dẫn phân cấp

Kiểm: mở một bài nằm sâu, xem có dòng chỉ đường từ trang chủ tới bài đó không.

Đạt khi: có, và nó phản ánh đúng cấu trúc thật.

Hỏng thì: mục nhẹ ký nhất trong cả bảng, nhưng nó rẻ tới mức không có lý do gì để bỏ qua.

Mục 32 — đường dẫn ra ngoài có còn sống không

Kiểm: bấm thử các đường dẫn ra ngoài trong ba bài cũ nhất.

Đạt khi: chúng vẫn dẫn tới trang còn sống và còn đúng nội dung.

Hỏng thì: đường dẫn ra ngoài chết là dấu hiệu nội dung không được chăm, và nó cũng làm người đọc mất lòng tin ngay lập tức. Cách đi đường dẫn trong và ngoài site cho tử tế có trong bài Internal link là gì? Cách đi link nội bộ chuẩn SEO.

Chấm thế nào: chỉ ba mức, không cho điểm số

Đây là chỗ quyết định bảng chấm của bạn có dùng được hay không. Cám dỗ lớn nhất là cho điểm từ một tới mười cho mỗi mục rồi cộng lại ra một con số tổng. Đừng làm thế.

Mức	Nghĩa là	Hạn xử lý
Đạt	Không cần làm gì, ghi lại để lần sau so	—
Cần sửa	Đang làm site kém đi nhưng không chặn đứng	Trong tháng này
Hỏng nặng	Đang chặn hẳn một phần site khỏi kết quả tìm kiếm	Trong tuần này

Quy tắc gán mức cho gọn: mọi mục hỏng thuộc nhóm 1 đều là hỏng nặng. Mục 18 hỏng cũng là hỏng nặng vì nó khiến toàn bộ công sức trên trang đó thành vô ích. Còn lại phần lớn rơi vào mức cần sửa.

Ba mục hỏng thì mọi thứ khác vô nghĩa

Nếu bạn chỉ có mười lăm phút thay vì cả buổi, kiểm đúng ba mục này.

1. Tệp robots.txt có dòng chặn toàn bộ không (mục 2)

Mất một phút. Mở tệp, tìm dòng Disallow: /. Có dòng đó thì cả site đang vô hình và mọi mục khác không cần kiểm nữa.

2. Trang quan trọng nhất có nằm trong chỉ mục không (mục 1)

Mất ba phút. Dán địa chỉ vào công cụ kiểm tra URL. Nếu trang bán hàng chính của bạn không có trong chỉ mục, đó là toàn bộ vấn đề của bạn.

3. Trang có trả lời đúng thứ người tìm cần không (mục 18)

Mất mười phút. Gõ truy vấn quan trọng nhất vào Google, nhìn mười kết quả đầu, so dạng trang. Đây là mục duy nhất trong ba mục không kiểm được bằng công cụ, và cũng là mục có tác động lớn nhất về dài hạn.

Ba mục này gần như luôn tìm ra vấn đề ở những site chưa từng được kiểm bao giờ. Chỉ khi cả ba đều đạt thì mới đáng bỏ nửa ngày làm hết hai mươi chín mục còn lại.

Sau khi chấm: biến bảng thành danh sách việc

Bảng chấm không phải sản phẩm cuối. Sản phẩm cuối là một danh sách việc mà ai đó cầm lên là làm được. Chia theo công sức, không chia theo nhóm kỹ thuật.

Loại việc	Ai làm	Mất bao lâu	Mục điển hình
Sửa nhanh	Người viết nội dung	Dưới 30 phút mỗi mục	9, 10, 11, 12, 16, 26, 29, 31
Sửa vừa	Người quản trị site	Nửa ngày tới hai ngày	5, 13, 14, 15, 18, 22, 23, 25, 27, 32
Cần lập trình viên	Người có quyền vào mã nguồn hoặc máy chủ	Tuỳ hệ thống	2, 3, 4, 6, 7, 8, 19, 20, 21, 24, 28, 30

Thứ tự làm trong bốn tuần

1. Tuần 1: mọi mục xếp mức hỏng nặng, bất kể thuộc loại việc nào. Nếu cần lập trình viên thì đây là việc phải xếp lịch ngay, không chờ.
2. Tuần 2: toàn bộ nhóm sửa nhanh. Làm một lượt hết, vì mỗi mục dưới ba mươi phút và làm rời rạc thì tốn công chuyển việc.
3. Tuần 3: mục 18 và mục 15 — hai mục nội dung nặng ký nhất. Hai mục này đáng dành nguyên một tuần vì chúng đòi phải đọc lại nội dung chứ không chỉ chỉnh thẻ.
4. Tuần 4: phần còn lại của nhóm sửa vừa, và đo lại ba con số tốc độ để xem việc tuần 1 có tác dụng chưa.

Đo lại sau bao lâu

Đừng mở Search Console vào ngày hôm sau. Các thay đổi kỹ thuật cần thời gian để máy tìm kiếm ghé lại và cập nhật, còn thay đổi nội dung cần lâu hơn nữa. Mốc hợp lý: kiểm lại phần lập chỉ mục sau hai tuần, kiểm lại thứ hạng và lượt hiển thị sau sáu tới tám tuần.

Chính tài liệu của Google Search Central cũng nói rõ điều này: một số thay đổi có hiệu lực sau vài giờ nhưng một số khác mất đến vài tháng, và nói chung nên đợi vài tuần rồi mới đánh giá xem việc mình làm có tác động tích cực hay không. Nếu bạn đang thấy lượt truy cập tụt và muốn biết nguyên nhân trước khi kiểm cả bảng, bài Tụt traffic SEO: chẩn đoán và phục hồi từng bước đi theo hướng chẩn đoán ngược.

Ba chỉ số nên ghi lại làm mốc trước khi sửa

Trước khi động vào bất cứ mục nào, chép ba con số này ra đầu bảng tính kèm ngày. Không có mốc thì sáu tuần sau bạn sẽ không chứng minh được việc mình làm có tác dụng, và lần sau xin ngân sách sẽ khó.

1. Số trang đang nằm trong chỉ mục — lấy từ báo cáo lập chỉ mục trong Search Console. Đây là con số phản ứng nhanh nhất với các sửa đổi thuộc nhóm 1.
2. Tổng lượt hiển thị và tổng lượt bấm trong 28 ngày gần nhất — lấy từ báo cáo hiệu suất. Hai con số này đi cùng nhau: lượt hiển thị tăng mà lượt bấm đứng yên là một tín hiệu riêng, và bài Google Search Console SEO: vì sao có view mà không có click mổ xẻ đúng trường hợp đó.
3. Thời gian hiện khối nội dung lớn nhất trên di động của ba trang mẫu — lấy từ mục 19. Ghi cả ba con số riêng, đừng lấy trung bình.

Ba con số này cũng chính là ba con số bạn sẽ báo lại cho người duyệt ngân sách sau tám tuần. Chúng đủ gọn để nhớ và đủ khách quan để không cãi nhau.

Lịch kiểm định kỳ: bao lâu chấm lại một lần

Chấm một lần rồi thôi thì ba tháng sau site lại tích tụ đúng những vấn đề cũ. Nhưng chấm cả 32 mục hằng tháng thì không ai làm nổi. Cách chia hợp lý:

Nhịp	Kiểm gì	Mất bao lâu
Hằng tuần	Báo cáo lập chỉ mục trong Search Console — chỉ nhìn có tăng đột biến lỗi không	5 phút
Hằng tháng	Ba mục sinh tử, cộng mục 27 và mục 22	30 phút
Hằng quý	Cả 32 mục	Nửa ngày
Sau mỗi lần đổi lớn	Toàn bộ nhóm 1, ngay trong ngày	1 giờ

Dòng cuối là dòng quan trọng nhất và hay bị quên nhất. Đổi giao diện, chuyển máy chủ, đổi cấu trúc địa chỉ, cài thêm một cắm ghép mới — mỗi lần như vậy đều có khả năng làm hỏng một mục trong nhóm 1 mà không ai biết cho tới khi lượt truy cập tụt hai tuần sau.

Bảy chỗ hay chấm sai

1. Tin vào điểm tổng của công cụ chấm miễn phí

Điểm tổng trộn lẫn mọi thứ. Một site có điểm chín mươi vẫn có thể đang chặn trang bán hàng chính khỏi chỉ mục, vì mục đó chỉ chiếm vài điểm trong thang chấm của công cụ.

2. Kiểm trên máy tính mà bỏ qua điện thoại

Phần lớn người dùng ở Việt Nam vào bằng điện thoại. Kiểm tốc độ và kiểm hiển thị đều phải bắt đầu từ chế độ di động, máy tính để sau.

3. Chấm bằng dữ liệu phòng thí nghiệm rồi kết luận về người dùng thật

Công cụ đo tốc độ cho hai loại số: số mô phỏng và số đo từ người dùng thật. Chúng thường lệch nhau đáng kể. Kết luận nên dựa vào số của người dùng thật khi có đủ dữ liệu.

4. Sửa mục dễ trước cho có cảm giác tiến bộ

Rất nhiều bảng chấm kết thúc bằng việc cả đội đi sửa mô tả thay thế cho ảnh trong khi mục 1 vẫn đang đỏ. Thứ tự phải theo mức nghiêm trọng, không theo mức dễ chịu.

5. Chấm mà không ghi lại bằng chứng

Ba tháng sau bạn sẽ không nhớ vì sao mục 14 được chấm là cần sửa. Mỗi mục nên có một dòng ghi chú và nếu được thì một ảnh chụp màn hình.

6. Xoá trang mỏng hàng loạt

Trang mỏng nhưng đang có người vào thì xoá là mất luôn phần lượt truy cập đó. Gộp hoặc bổ sung trước, chỉ xoá những trang vừa mỏng vừa không ai vào trong sáu tháng.

7. Coi kiểm là việc của một người

Bảng 32 mục cắt ngang ba vai trò: người viết nội dung, người quản trị site, lập trình viên. Chấm xong mà không có người nhận từng nhóm việc thì bảng nằm im. Trước khi bắt đầu chấm, hãy biết trước ai sẽ nhận nhóm nào.

Câu hỏi hay gặp về check SEO website

Không có Search Console thì kiểm được không?

Kiểm được khoảng hai phần ba bảng. Mất hẳn phần lập chỉ mục chính xác, phần truy vấn thật, và phần dữ liệu người dùng thật về tốc độ. Nếu chưa cài thì cài trước rồi hãy kiểm, và chờ vài ngày cho dữ liệu về.

Có cần mua công cụ quét toàn site không?

Với site dưới một trăm trang thì không. Bảng này làm tay được hết. Công cụ quét toàn site trở nên đáng tiền khi số trang lên tới hàng nghìn, lúc đó việc kiểm tay từng mục là bất khả thi.

Bao lâu thì thấy kết quả sau khi sửa?

Các mục thuộc nhóm 1 cho kết quả nhanh nhất, có thể thấy trong một tới hai tuần vì trang chuyển từ trạng thái không tồn tại sang tồn tại. Các mục nội dung mất sáu tới tám tuần hoặc hơn. Các mục tốc độ ảnh hưởng tới tỉ lệ ở lại gần như ngay lập tức nhưng ảnh hưởng tới thứ hạng thì chậm và gián tiếp.

Điểm bao nhiêu trên ba mươi hai là ổn?

Câu hỏi này quay lại chính cái bẫy mà mục chấm ba mức đang tránh. Không có ngưỡng ổn. Cái đáng nhìn là: có mục nào đang ở mức hỏng nặng không? Không có mục nào hỏng nặng thì site đang ổn, dù còn mười mục ở mức cần sửa.

Site mới dựng có cần kiểm không?

Có, và nên kiểm ngay tuần đầu tiên, tập trung vào nhóm 1. Site mới là nơi hay dính nhất hai lỗi kinh điển: quên gỡ dòng chặn toàn bộ trong robots.txt, và quên gỡ thẻ chặn lập chỉ mục từ môi trường thử.

Kiểm xong có nên thuê người sửa không?

Nhìn vào cột loại việc. Nếu phần lớn việc rơi vào nhóm sửa nhanh và sửa vừa thì đội bạn tự làm được và không cần thuê ai. Nếu phần lớn nằm ở nhóm cần lập trình viên, hãy đưa nguyên danh sách đó cho người làm kỹ thuật của bạn trước khi nghĩ tới việc thuê ngoài. Bài Phần mềm SEO: sáu loại việc và bộ tối thiểu nên có giúp phân biệt phần nào nên mua công cụ và phần nào không cần.

Bảng này có dùng được khi người ta tìm bằng công cụ trả lời AI không?

Có, và phần nền vẫn không đổi. Máy tìm kiếm hay công cụ trả lời đều phải đọc được trang thì mới trích được nội dung, nên nhóm 1 càng quan trọng hơn. Phần thay đổi nằm ở cách trình bày nội dung để dễ trích, và bài GEO SEO: cách để công cụ trả lời trích dẫn bài của mình đi riêng vào phần đó.

Việc nên làm trong buổi tới

Bốn việc, và bạn có thể bắt đầu ngay chiều nay.

1. Kiểm ba mục sinh tử: mở tệp robots.txt, dán trang quan trọng nhất vào công cụ kiểm tra URL, gõ truy vấn quan trọng nhất vào Google ở chế độ ẩn danh. Mười lăm phút.
2. Nếu ba mục đó đạt, mở bảng tính năm cột và chạy hết 32 mục theo đúng thứ tự nhóm. Ghi mức chấm và một dòng bằng chứng cho mỗi mục.
3. Chuyển bảng chấm thành ba danh sách việc theo công sức, gán tên người cho từng danh sách.
4. Đặt lịch nhắc: kiểm nhanh hằng tháng, kiểm đủ hằng quý, và kiểm nhóm 1 ngay sau mỗi lần đổi lớn trên site. Phần nào trong nhịp này giao được cho máy chạy đều thì bài Phần mềm SEO web chạy tự động: một tháng làm những gì có một lịch mẫu theo tuần.

Khi bảng này chạy được vài quý và bạn bắt đầu thấy mệt vì phải ngồi soi tay 32 mục mỗi lần, đó là lúc để phần lặp lại cho máy. Orova SEO có phần khám sức khoẻ chạy trên site đã nối Google Search Console, ra bảng chấm và báo cáo tải về được, theo dõi theo thời gian thay vì đo lẻ mỗi lần nhớ ra. Phần quét và chấm đối thủ cho bạn so cùng lúc với ba site đang đứng trên mình. Và khi tới lúc sửa, phần tối ưu hàng loạt nhận danh sách địa chỉ nạp bằng Excel nên bạn không phải mở từng trang.

Nói cho sòng phẳng: phần khám sức khoẻ là bảng chấm theo mục, không phải một trình quét kỹ thuật toàn site kiểu chuyên dụng. Với site vài nghìn trang cần soi từng địa chỉ thì vẫn nên dùng thêm công cụ quét chuyên. Và thứ tự vẫn giữ đúng chiều: bảng chấm của riêng bạn có trước, công cụ chạy nó thay bạn có sau.